Vài suy nghĩ qua việc đề xuất thành lập Sở Công Nghệ cao

Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh – Nguồn: Wikipedia

Tại phiên chất vấn kỳ họp thứ 5 Hội Đồng Nhân Dân thành phố Hồ Chí Minh, ông phó chủ tịch UBND Lê Mạnh Hà có đề cập về ý tưởng thành lập “Sở Công Nghệ cao” nhằm mục tiêu tham mưu để phát triển công nghệ cao cho thành phố (1).

Theo thú nhận của ông Hà, đến lúc này việc định nghĩa, phân định thế nào là công nghệ cao vẫn chưa rõ. Quả thực, không cần ông Hà nói ra điều này, những ai tinh ý khi nhìn vào các công ty đang đóng trong Khu Công Nghệ cao đầu tiên của TP HCM tại Quận 9 cũng thấy, nhiều công ty làm về lắp ráp điện tử, ráp loa, làm quạt tản nhiệt… cũng ở đây. Trong khi đó, vị trí của những công ty này đáng lẽ phải ở trong các khu công nghiệp, khu chế xuất khác của thành phố.

Thành lập Sở Công Nghệ cao và việc sử dụng nhân tài

Theo mô hình hiện nay, thành phố đã có sở Khoa Học và Công Nghệ, nay lại nghĩ ra Sở Công Nghệ cao thì liệu có giải quyết được việc phát triển công nghệ cao cho thành phố hay không? Hoặc giả sử nếu lập một ban công nghệ cao trong sở Khoa Học và Công Nghệ thì có bị hạn chế gì về chức năng hoạt động như mong muốn?

Ở một khía cạnh khác, khi lập ra Sở Công Nghệ cao thì ai sẽ là người làm việc trong sở này. Liệu lãnh đạo thành phố có nhìn ra được người tài, dám dùng người tài và nghe sự tư vấn của họ hay không. Hay quanh đi quẩn lại là những gương mặt già nua lỗi thời, hoặc người có đầy học hàm, học vị nhưng lại thiếu đi tầm nhìn chiến lược và kinh nghiệm thực tế chiến trường.

Vừa rồi tập đoàn Siemens đã bổ nhiệm tiến sĩ Phạm Thái Lai, một người sinh ra tại Việt Nam và lớn lên ở châu Âu làm giám đốc Siemens Việt Nam (2). Đây là một ví dụ người tài gốc Việt ở đâu cũng có, tuy nhiên họ có được trọng dụng cho sự phát triển của đất nước, vượt ra ngoài cơ chế bổ nhiệm hiện hành hay không lại là câu chuyện khác.

Công nghệ cao có thực sự là điều phải theo đuổi tại thời điểm này?

Có một cách ví von thế này, công nghệ cao có thể xem như là một hoa hậu, mà đã là hoa hậu thì đa phần đi đôi với anh chàng có tiền bạc, địa vị. Với trình độ khoa học công nghệ, nguồn nhân lực, kỹ năng quản lý và kinh tế của Việt Nam như hiện nay, việc chạy theo các lĩnh vực công nghệ cao là một điều hết sức rủi ro, gây ra nhiều tốn kém mà kết quả đạt được lại không đáng kể.

Chúng ta có thể thấy hiện nay một chiếc xe máy Việt Nam vẫn chưa chế tạo được do trình độ cơ khí còn thấp, những nhãn hiệu điện thoại, máy tính bảng khoe của Việt Nam sản xuất nhưng tôi dám chắc đây là những sản phẩm do Trung Quốc/Đài Loan làm là chính, phần đóng góp từ Việt Nam là rất nhỏ… vậy thì có thể thấy rằng việc đeo đuổi các kỹ thuật cao như đầu tư vào nhà máy chế tạo chíp, làm vệ tinh… là những điều hết sức không thực tế vào lúc này và làm tiêu hao rất nhiều tiền bạc của nhà nước.

Nếu biết rằng trong một năm số tiền từ Việt Nam đổ sang Trung Quốc để mua máy móc, phụ kiện… lên đến hàng tỷ đô la, những thiết bị này cũng không có công nghệ quá cao và có thể sản xuất được trong nước thì mới thấy lãng phí đến mức nào.

Ngay cả những thiết bị được dùng trong những dịch vụ mà các tập đoàn nhà nước độc quyền cung cấp cho người dân như USB 3G, WIFI router, ADSL modem… họ cũng thích đặt các công nước ngoài như Huawei, Siemens… làm hơn là tự nghiên cứu sản xuất. Một trong những nguyên nhân là do họ sợ trách nhiệm và muốn chọn một giải pháp an toàn cho công việc.

Nên chăng việc cần hướng tới là tạo một môi trường kinh doanh thật lành mạnh, khuyến khích tư nhân đầu tư vào công nghệ, chế tạo thiết bị máy móc dựa trên các nền tảng kỹ thuật có sẵn để phục vụ cho nhu cầu trong nước và thế giới. Điều này sẽ mang lại nhiều lợi ích về kinh tế và tiến bộ xã hội cho Việt Nam.

Sự lầm lẫn tai hại

Phóng viên Nguyễn Viễn Sự, báo Tuổi Trẻ, tường thuật trong bài viết của mình, khi đại biểu Lê Trương Hải Hiếu đặt câu hỏi về công nghiệp phụ trợ của TP HCM hiện đang đạt đến mức nào? Thì ông Nguyễn Văn Lai, giám đốc Sở Công Thương và phó chủ tịch UBND TP Lê Mạnh Hà cho biết “Công nghiệp phụ trợ của TP đang rất còn lúng túng và chưa định hình được bức tranh chung. Theo ông Lê Mạnh Hà, nói phát triển công nghiệp phụ trợ là đúng nhưng chưa đủ. Bởi lẽ quan trọng là chúng ta phải nắm được cả sản phẩm cuối cùng mà những sản phẩm công nghiệp phụ trợ đó tham gia vào. Còn nếu chỉ sản xuất phụ trợ, mà sản phẩm cuối cùng lại ra đời ở một nước khác thì cuối cùng chỉ là người làm gia công” (hết trích).

Nhận định như thế thật là không biết tính sao đây. Sai lầm ở chỗ nghĩ rằng mình cần phải nắm được mọi thứ, phải nắm được sản phẩm cuối cùng thì mới có thể làm các sản phẩm phụ trợ, còn không thì kém vẻ vang? Vậy có phải do chưa nắm được sản phẩm cuối cùng nên còn lúng túng và chưa định hình trong việc phát triển sản phẩm phụ trợ?

Xu thế sản xuất một sản phẩm kỹ thuật hiện nay hầu hết mang tính đa quốc gia. Một sản phẩm được ra mắt bởi một công ty, thì công ty đó lo phần việc chính, còn các việc phụ cũng phải nhờ sự trợ giúp của các đối tác thì sản phẩm mới được hình thành. Ví dụ như sản phẩm iPhone 4 của Apple, Broadcom cung cấp phần GPS và Bluetooth, phần âm thanh của Cirrus Logic, LCD của LG, kỹ thuật dán kính/LCD/cảm ứng lại với nhau là của Foxcon, keo để dán là của 3M, vỏ của Foxcon, Foxcon chịu trách nhiệm lắp ráp tại Trung Quốc, máy móc dùng cho việc lắp ráp/kiểm định lại được sản xuất từ Trung Quốc, Đài Loan… Do đó nếu một ai trong số các công ty này phải chờ nắm được toàn bộ sản phẩm cuối cùng về phía mình (trong trường hợp này là cái iPhone 4) thì mới có sản phẩm phụ trợ, thì chắc rằng điều này không bao giờ xảy ra. Tuy nhiên tùy theo khả năng, việc dự phần vào công đoạn càng khó thì lợi nhuận mang về sẽ càng cao và không ai dám nói rằng một trong các công đoạn này là kém vẻ vang cả.

Với cách này thì việc định hướng cho một nền công nghệ còn lắm chông gai.

Tham khảo:

(1). http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/501703/De-xuat-thanh-lap-So-Cong-nghe-cao.html

(2). http://vnexpress.net/gl/kinh-doanh/kinh-nghiem/2012/07/tong-giam-doc-nguoi-viet-dau-tien-cua-siemens-viet-nam/

Advertisements

Về Thời Sự Công Nghệ
Chấp nhận thay đổi hay lạc hậu muôn đời!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: