Ông tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) nghĩ gì?

Electronic Assembly

Xin giới thiệu với mọi người bài phỏng vấn tiến sĩ Trần Quang Hùng, tổng thư ký hiệp hội doanh nghiệp điện tử Việt Nam về hướng phát triển cho nền công nghiệp điện tử nước nhà đăng trên trang tamnhin.net. Đọc bài phỏng vấn này xong, tôi thực sự là cảm thấy vô cùng ái ngại vì không hiểu ông tiến sĩ nói gì và hướng phát triển cho ngành công nghiệp điện tử Việt Nam phải như thế nào…Trong bài phỏng vấn, tiến sĩ Trần Quang Hùng có những ý kiến chính như sau:
1. “Chúng ta” rất phấn khởi khi các hãng lớn trên thế giới như Sony, Fujitsu … vào Việt Nam. Nghĩ là các hãng này vào mấy năm, công nghiệp điện tử Việt Nam có thể bật ngay lên được nhưng bây giờ mới thấy nhận định đó hơi “vội vàng”.
2. Các doanh nghiệp Việt Nam cần tự đứng trên đôi chân của mình và phải có niềm tin. Đi “nhờ xe” đoạn đầu thì được, nhưng mà phải tự mình mua lấy cái xe và đi. Đây chính là suy nghĩ của Hàn Quốc, khi Hàn Quốc học công nghệ của Nhật, thì người Hàn Quốc luôn có một quyết tâm là phải vượt, và bây giờ quả nhiên họ đã vượt… Các doanh nghiệp Việt Nam nên tập trung đầu tư theo chiều sâu thay vì đầu tư dàn trải theo chiều rộng như trong thời gian vừa qua và chủ động tìm kiếm đối tác trong khu vực, nhất là các nước có công nghiệp phát triển để chào mời họ hợp tác sản xuất, đầu tư, chuyển giao công nghệ.
3. Ngành công nghiệp điện tử có hai hạn chế lớn: Thứ nhất, là hạ tầng của ta dù phát triển rất mạnh nhưng vẫn chưa phải là bền vững, vẫn còn trục trặc, những lỗi này lỗi kia, ảnh hưởng tới quá trình phát triển ngành. Thứ hai, đội ngũ chuyên gia mặc dù rất đông nhưng chưa giỏi, hay nói một cách chính xác hơn số người giỏi vẫn ít. Chúng ta còn thiếu những chuyên gia đầu ngành, ví dụ như những chuyên gia về phân tích hệ thống, chuyên gia đầu ngành về lập trình… Vì thế, sức cạnh tranh của công nghiệp điện tử so với khu vực và trên thế giới chưa cao. Chính vì nhà máy bé, thiết bị không hiện đại cho nên khi đi đấu thầu chúng ta bị chèn ép, chứ nếu có nhà máy hoành tráng và nhiều chuyên gia giỏi thì sao họ chèn ép được mình.
4. Chúng ta lại có ưu điểm nổi bật so với các nước khác đó là dân số của chúng ta hiện nay rất trẻ, trên 50% là dưới 30 tuổi. Toán rất giỏi, như hiện tượng Ngô Bảo Châu. Nếu mà chúng ta tổ chức đào tạo tốt đội ngũ ấy thì có thể hình thành những chuyên gia đầu ngành trong cả lĩnh vực phần mềm lẫn phần cứng và tôi tin chúng ta sẽ mạnh lên.

Theo tôi được biết, nhiệm vụ của VEIA là tập hợp các doanh nghiệp liên quan đến công nghiệp điện tử thành một tổ chức vững mạnh và gắn kết để phát triển nền công nghiệp điện tử Việt Nam… Là một trong những người đứng đầu của hiệp hội, tuy nhiên những phát biểu của ông khiến cho những người trong trong cuộc hết sức bối rối và tôi thiển nghĩ nếu làm theo lời của ông thì nền công nghiệp điện tử Việt Nam sẽ phải còn nằm trong tăm tối một thời gian rất dài nữa. Tôi xin mạnh dạn đưa ra các ý kiến phản biện của mình trên các lời khuyên của ông, hy vọng ông có thời gian lắng nghe và phản hồi.

1. Vào những năm 90 của thế kỷ trước, các công ty điện tử nước ngoài của Nhật Bản, Hàn Quốc vào Việt Nam, các ông đã kỳ vọng họ sẽ làm thay đổi và làm bật dậy một nền công nghệ điện tử lạc hậu và yếu kém. Các ông hy vọng họ sẽ đào tạo ra đội ngũ thiết kế sản phẩm cho Việt Nam để rồi đến ngày hôm nay, sau gần 15 năm các ông mới nhìn thấy là họ chỉ tạo ra đội ngũ lắp ráp và làm công việc sản xuất cho họ, rồi cuối cùng thất vọng rằng đến nay vẫn chưa có sản phẩm điện tử nào là của Việt Nam. Thật đáng buồn là các ông đã quá ngây thơ, quá dựa dẫm và mất bấy nhiêu năm mới nhìn ra một vấn đề như vậy. Hãy xem bài học từ Hàn Quốc, Trung Quốc… khởi đầu họ cũng làm các công việc lắp ráp các sản phẩm điện tử, họ bán sức lao động giá rẻ cho Hoa Kỳ, Nhật Bản… cốt để đưa các sản phẩm này về đất nước họ. Tuy nhiên tiếp theo họ đi thêm một bước nữa là cho kỹ sư, chuyên gia vào phân tích học hỏi, bắt chước trên chính các sản phẩm đó. Cuối cùng họ tạo được các sản phẩm riêng cho chính mình và cũng được thị trường chấp nhận, thậm chí họ còn dành phần lớn miếng bánh về cho mình so với các hãng được xem là ông tổ của những thiết bị, công nghệ này.
Một ý khác nữa là hiện nay tình hình đã khác so với 15 năm về trước rất nhiều, cũng đã có nhiều công ty kỹ thuật cao đầu tư đội ngũ thiết kế tại Việt Nam, làm nhiều công việc quan trọng tại Việt Nam, đã có rất nhiều kỹ sư giỏi là người Việt tham gia vào các dự án lớn trong và ngoài nước. Thậm chí các công ty này còn chọn những người xuất sắc mang về nước của họ cho nhập quốc tịch để làm việc lâu dài. Và như thế những nhà lãnh đạo như ông có chiến lược gì để tận dụng nguồn nhân lực này để tạo tiền đề cho sự phát triển nền công nghiệp điện tử Việt Nam ngay từ ngày hôm nay?
2. Ông kêu gọi các doanh nghiệp điện tử Việt Nam cần đứng trên đôi chân của mình, cần có niềm tin và đầu tư vào chiều sâu… Lời kêu gọi là như vậy tuy nhiên cái định hướng cụ thể là như thế nào? Là một nhà chuyên môn, tôi nghĩ ông nên chỉ rõ ra những triển vọng phát triển, tiềm năng của ngành công nghiệp điện tử nói chung và các hướng đi cụ thể trong các lĩnh vực điện tử nói riêng thay vì hô hào những điều chung chung như thường thấy trong xã hội hiện nay.
3. Ông cho rằng ngành điện tử có 2 hạn chế là cơ sở hạ tầng và thiếu đội ngũ chuyên gia giỏi. Tôi rất ngạc nhiên khi ông nói đến cơ sở hạ tầng trong điện tử có nghĩa là nhà máy phải to, thiết bị hiện đại để dành lợi thế khi đi đấu thầu. Có phải ông muốn ám chỉ rằng chúng ta sẽ tiếp tục với con đường gia công, lắp ráp cho các công ty nước ngoài làm trọng tâm? Xu thế về lĩnh vực điện tử hiện nay, các nước có nền công nghiệp điện tử tiên tiến đều giữ lấy phần nghiên cứu thiết kế tại bản quốc và thực hiện việc sản xuất hàng loạt tại Trung Quốc và các nước lân cận khác. Trung Quốc hiện đang là một đại công trường về sản xuất sản phẩm điện tử cho các hãng điện tử lớn. Ví dụ như sản phẩm iPhone của Apple được thiết kế tại Hoa Kỳ tuy nhiên được lắp ráp tại Trung Quốc. Nếu ngành công nghiệp điện tử Việt Nam chọn con đường này có nghĩa là chúng ta đã chọn cho mình một con đường ngắn hạn đắp đổi qua ngày hơn là chọn một con đường phát triển bền vững bằng nguồn tri thức.
Ý kiến tiếp theo, ông cho rằng chúng ta thiếu chuyên gia đầu ngành để phát triển ngành công nghiệp điện tử. Với các ngành nghề khác tôi không rõ, tuy nhiên với ngành điện tử thì suy nghĩ này thật là quá lạc hậu và cổ hủ vì điện tử là một ngành phát triển vào bậc nhất, từng giờ, từng phút… cái nhanh sẽ thắng cái chậm chứ không phải cái lớn thắng cái bé. Nếu dựa vào các chuyên gia đầu ngành để phát triển ngành điện tử thì ngành điện tử sẽ luôn lạc hậu. Hãy nhìn xem ra thế giới, ngài Steven Jobs, CEO của hãng Apple, với các ý tưởng khác lạ của mình về máy nghe nhạc (iPod), về điện thoại (iPhone)… mà đã giúp Apple đánh bại hàng loạt các công ty gạo cội khác như Sony, Nokia… để trở thành công ty chế tạo thiết bị di động lớn nhất toàn cầu. Nói thẳng ra, về khả năng lập trình software, ngài Steven Jobs không thể giỏi hơn một kỹ sư lập trình software lâu năm, về khả năng thiết kế chipset, ngài Stenven Jobs không thể giỏi hơn một kỹ sư hardware lâu năm… Tuy nhiên về khả năng tư duy để làm ra một sản phẩm với nhiều tiện ích vượt trội, thời thượng… thì không ai có thể sánh kịp.
Một ví dụ khác nữa để cho ông tường minh, Mark Zuckerberg, ông chủ của mạng xã hội Facebook, năm nay chỉ mới 26 tuổi. Chẳng ai xem Mark Zuckerberg là chuyên gia đầu ngành về phân tích hệ thống hay về lập trình cả, tuy nhiên với ý tưởng khác lạ của mình, có biết bao nhiêu kỹ sư, cố vấn tài giỏi đang làm việc cho ông ta để có Facebook được định giá khoảng 50 tỉ USD như ngày hôm nay.
4. Dân số trẻ và giỏi toán nếu được đào tạo tốt sẽ làm cho ngành công nghiệp điện tử mạnh lên? Biết khi nào chúng ta thôi tự nhủ rằng người Việt Nam giỏi toán và có Ngô Bảo Châu. Tôi thì lại cho rằng cần có lãnh đạo tốt, hoạch định chiến lược phù hợp với nội lực, xác định ngành nào trong lĩnh vực điện tử là trọng điểm cần phát triển, kêu gọi và hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước và ngoại quốc đầu tư vào lĩnh vực điện tử thay vì đầu tư vào các lĩnh vực kém ưu tiên khác mới làm cho nền công nghiệp điện tử Việt Nam khởi sắc. Hãy nhìn xem Singapore, một đất nước nhỏ bé so với Việt Nam chúng ta rất nhiều, tuy nhiên với hướng đi đúng đắn, hiện nay đó là nơi đặt văn phòng của hầu hết các công ty điện tử có tên tuổi trên thế giới, là nơi hỗ trợ kỹ thuật, phát triển ứng dụng, cung cấp linh kiện… cho đại đa số các nhà máy, công ty điện tử tại châu Á. Rất nhiều kỹ sư, chuyên gia phần cứng, phần mềm Việt Nam cũng đang làm việc tại đây. Thật đáng tự hào cho họ.

Thế giới hiện nay, đa phần các quốc gia giàu mạnh là những quốc gia nó nền khoa học kỹ thuật phát triển. Trong đó ngành công nghiệp điện tử là một ngành không thể tách rời với sự phát triển của các ngành công nghiệp khác. Ngành điện tử cũng có thể mang lại những nguồn lợi to lớn cho một quốc gia, cho con người của quốc gia đó nếu được đầu tư phát triển đúng hướng mà các ngành khác khó có thể bì kịp. Hy vọng qua bài trao đổi này sẽ giúp ích được phần nào cho ông và những người có trách nhiệm trong công cuộc phát triển ngành công nghiệp điện tử Việt Nam vững mạnh.

Trích dẫn:
– Bài phỏng vấn: http://tamnhin.net/Doanhnghiep/8526/Cong-nghiep-dien-tu-the-manh-cua-Viet-Nam–.html
– Trang web của VEIA: http://www.veia.org.vn/

——————————————————————————————————————
Công nghiệp điện tử, thế mạnh của Việt Nam?

(Tamnhin.net) – Đó là câu hỏi làm tiến sĩ Trần Quang Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) đặc biệt trăn trở khi đề cập tới hướng phát triển cho Công nghiệp điện tử (CNĐT) Việt Nam.

Ông nêu rõ, năm 2009, chúng ta xuất khẩu được ngót 3 tỷ USD, nhưng theo thống kê các doanh nghiệp Việt Nam chưa được 100 triệu USD, thế thì tính ra hơn 90% giá trị xuất khẩu là của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Khi mới mở cửa, các hãng lớn trên thế giới như Sony, Fujitsu… vào thì chúng ta rất phấn khởi, nghĩ là các hãng này vào mấy năm, công nghiệp điện tử Việt Nam có thể bật ngay lên được nhưng mà đến bây giờ mới thấy nhận định đó hơi “vội vàng”. Họ vào đây là để tìm kiếm lợi nhuận, lợi dụng chính sách ưu đãi của nhà nước như thuế, đất đai, tận dụng nhân công rẻ, trẻ của chúng ta, chứ không phải để giúp Việt Nam phát triển công nghiệp điện tử. Thế nên khi chúng ta gia nhập WTO, chính sách bảo hộ hay ưu đãi không còn thì lập tức họ rút ra và trong suốt thời gian đó, các doanh nghiệp liên doanh không hề đào tạo cho chúng ta được một kỹ sư thiết kế nào. Kỹ sư thiết kế chính là người thiết kế ra sản phẩm, nhưng họ toàn đào tạo mấy ông lắp ráp, quản đốc tiếp thu công nghệ của nước ngoài để sản xuất sản phẩm cho họ. Cho nên, đến nay là 15 năm, từ 1995, chúng ta vẫn chưa có một sản phẩm nào, nói một cách minh bạch là sản phẩm của Việt Nam.

Tiến sĩ Trần Quang Hùng cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam cần tự đứng trên đôi chân của mình và phải có niềm tin. Đi “nhờ xe” đoạn đầu thì được, nhưng mà phải tự mình mua lấy cái xe và đi. Đây chính là suy nghĩ của Hàn Quốc, khi Hàn Quốc học công nghệ của Nhật, thì người Hàn Quốc luôn có một quyết tâm là phải vượt, và bây giờ quả nhiên họ đã vượt. Các công nghệ màn hình của Sam Sung hiện nay ngang ngửa, thậm chí vượt Toshiba… Các doanh nghiệp Việt Nam nên tập trung đầu tư theo chiều sâu thay vì đầu tư dàn trải theo chiều rộng như trong thời gian vừa qua và chủ động tìm kiếm đối tác trong khu vực, nhất là các nước có CNĐT phát triển để chào mời họ hợp tác sản xuất, đầu tư, chuyển giao công nghệ. Nói cách khác, các doanh nghiệp Việt Nam chỉ nên chọn một chuyên ngành, tập trung vào một lĩnh vực sản xuất loại sản phẩm mà mình có thế mạnh nhằm tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh cao để có thể tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Theo tiến sĩ Trần Quang Hùng, ngành công nghiệp điện tử có hai hạn chế lớn: Thứ nhất, là hạ tầng của ta dù phát triển rất mạnh nhưng vẫn chưa phải là bền vững, vẫn còn trục trặc, những lỗi này lỗi kia, ảnh hưởng tới quá trình phát triển ngành. Thứ hai, đội ngũ chuyên gia mặc dù rất đông nhưng chưa giỏi, hay nói một cách chính xác hơn số người giỏi vẫn ít. Chúng ta còn thiếu những chuyên gia đầu ngành, ví dụ như những chuyên gia về phân tích hệ thống, chuyên gia đầu ngành về lập trình… Vì thế, sức cạnh tranh của công nghiệp điện tử so với khu vực và trên thế giới chưa cao. Chính vì nhà máy bé, thiết bị không hiện đại cho nên khi đi đấu thầu chúng ta bị chèn ép, chứ nếu có nhà máy hoành tráng và nhiều chuyên gia giỏi thì sao họ chèn ép được mình.

Thế nhưng, chúng ta lại có ưu điểm nổi bật so với các nước khác đó là dân số của chúng ta hiện nay rất trẻ, trên 50% là dưới 30 tuổi. Toán rất giỏi, như hiện tượng Ngô Bảo Châu. Nếu mà chúng ta tổ chức đào tạo tốt đội ngũ ấy thì có thể hình thành những chuyên gia đầu ngành trong cả lĩnh vực phần mềm lẫn phần cứng và tôi tin chúng ta sẽ mạnh lên. Trong vấn đề này, rất cần có một cơ chế khuyến khích nếu tôi nghiên cứu cái này ra, nhà máy nào sản xuất được, hay nhà nước đỡ đầu cho cái này sản xuất được thì tôi được bao nhiêu tiền hay những quyền lợi gì khác. Chỉ cần trong nước có 1 doanh nghiệp sản xuất được không chỉ có lợi 10.000 USD, 20.000 USD mà là hàng triệu USD.
Minh Giang

Advertisements

Về Thời Sự Công Nghệ
Chấp nhận thay đổi hay lạc hậu muôn đời!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: